June 23, 2026 | Amy
ဗီယက်နမ်ရဲ့ UNESCO စာရင်းဝင် အနုပညာအမွေအနှစ်တခုဖြစ်တဲ့ ဘတ်ချွိုင်အော်ပရာ (Bai Choi opera) က မြူးကြွတယ်… ရိုးရာဟန်ကိုအပြည့်ပြနိုင်တယ်… ကြည့်သူတိုင်းကို အစကနေအဆုံးထိ ဆွဲဆောင်ထားနိုင်တယ်…
June 23, 2026 | Amy
ဗီယက်နမ်ရဲ့ UNESCO စာရင်းဝင် အနုပညာအမွေအနှစ်တခုဖြစ်တဲ့ ဘတ်ချွိုင်အော်ပရာ (Bai Choi opera) က မြူးကြွတယ်… ရိုးရာဟန်ကိုအပြည့်ပြနိုင်တယ်… ကြည့်သူတိုင်းကို အစကနေအဆုံးထိ ဆွဲဆောင်ထားနိုင်တယ်…
ဗီယက်နမ်ရဲ့နာမည်ကျော် ဟွေအန်းမြို့ဟောင်း (Hoi An Old Town) ရဲ့ အလယ်က ဝါကျင့်ကျင့်ရှေးအဆောက်အအုံတွေကြားမှာ ဗုံသံတွေ၊ လင်ကွင်းခတ်သံတွေ၊ ကြိုးတပ်တူရိယာတီးခတ်သံတွေနဲ့ ဇာတ်စကားပြောသံတွေကို ညနေခင်းတွေမှာ ကြားရတတ်ပါတယ်… အဲ့ဒီနေရာကို သွားကြည့်တဲ့အခါ ခြေတံရှည်ဝါးတဲလေးတချို့ရဲ့အလယ်က မြေဝိုင်းဇာတ်ဆန်ဆန် အသေးစားအနုပညာတင်ဆက်မှုတခုကို တွေ့ရမှာပါ…
ရိုးရှင်းတဲ့အဆင်အပြင်ပုံစံရယ်၊ ပွဲလေးရဲ့ပတ်ပတ်လည်က ဝါးတဲလေးတွေရယ်၊ ဗီယက်နမ်စကားရဲ့အသံအနိမ့်အမြင့်အတက်အကျတွေရယ်နဲ့ အဲ့ဒီအနုပညာက ဟွေအန်းမြို့ဟောင်းကိုအလည်လာတဲ့ အခြားဒေသကဗီယက်နမ်တွေကိုသာမက နိုင်ငံခြားသားတွေရဲ့ အာရုံကိုလည်း ဆွဲဆောင်နိုင်လို့ ပွဲခင်းလေးရဲ့ပတ်ပတ်လည်မှာရော ပွဲခင်းထဲမှာရော ဗီယက်နမ်လူမျိုးတွေနဲ့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေစူးစမ်းနေကြ၊ ဓါတ်ပုံ ဗီဒီယိုရိုက်နေကြ၊ အချင်းချင်းမေးမြန်းကြ၊ ပါလာတဲ့ဧည့်လမ်းညွှန်ကိုမေးမြန်းကြ၊ ဧည့်လမ်းညွှန်က ရှင်းပြတာကိုနားထောင်ကြ၊ ကိုယ်တိုင်လည်းဝင်ထိုင်ပြီးပါဝင်ကြနဲ့ဖြစ်နေတာကို ညနေတိုင်းလိုလိုတွေ့ရပါတယ်…
အဲ့ဒီခြေတံရှည်ဝါးတဲလေးတွေရဲ့အပေါ်နဲ့ ပွဲခင်းလေးထဲမှာ ကြည့်ရှုခံစားနေတဲ့ ပရိသတ်ရဲ့အာရုံကိုတော့ သူတို့ရှေ့က မြေပြင်တသားတည်းမှာ ဇာတ်စကားနဲ့ကဗျာတချို့ကို အားရပါးရ ရွတ်ဆိုနေတဲ့ အမျိုးသားနဲ့အမျိုးသမီးက သိမ်းညှို့ထားပါတယ်… သူတို့က ဗီယက်နမ်ရိုးရာဝတ်စုံတွေ ဝတ်ထားတယ်… ရွတ်ဆိုတာ တောင့်တောင့်ကြီး ဖြစ်မနေဘူး… သီချင်းစာသားအလိုက် လက်ဟန်တွေ ကိုယ်နေဟန်တွေ မျက်နှာပေးတွေ အလိုက်အထိုက်ပြောင်းလဲနေတယ်… သူတို့အနောက်နားမှာ ကြိုးတပ်တူရိယာ၊ လင်ကွင်းနဲ့ ဗုံကြီးတလုံးကို တီးခတ်နေသူတွေရှိတယ်… ကြည့်ရတာမြိုင်တယ်… နားထောင်ရတာက အရသာတမျိုးလေးရှိတယ်… ပွဲလေးက အတော်စိုပြေတယ်…
အဲ့ဒီအနုပညာတင်ဆက်မှုကို ဘတ်ချွိုင် (Bai Choi) လို့ခေါ်ပါတယ်… ဘတ်ချွိုင်က ဗီယက်နမ်ကျေးလက်နဲ့လူထုအနုပညာတမျိုးပါ… ဒီအနုပညာကို အထူးသဖြင့် ဗီယက်နမ်အလယ်ပိုင်းမှာတွေ့ရများပါတယ်…
ကြည့်လိုက်ရင် သာမန်လို့ထင်ရပေမယ့် တကယ်တော့ ဘတ်ချွိုင်က ရိုးရာဂီတ၊ ကဗျာ၊ သရုပ်ဆောင်၊ ပန်းချီနဲ့ စာပေတို့ကို စနစ်တကျ အချိုးကျကျပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အနုပညာဖြစ်ပါတယ်… ဒီနေရာမှာလည်း ထူးခြားတာက ဒေသရိုးရာစကားထာတချို့လည်း တရစပ်လိုလိုပါဝင်နေတာပါ… ပြီးတော့ အဲ့ဒီစကားထာတွေကို ရွတ်နေတဲ့ကဗျာထဲထည့်ပြီး လက်တန်းစပ် လက်တန်းရွတ်ပြတာမို့ ဘတ်ချွိုင်တင်ဆက်သူတွေရဲ့ စာပေ၊ ကဗျာ၊ ရိုးရာဂီတနဲ့ ဗဟုသုတ နှံ့စပ်ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ဖြတ်ထိုးဥာဏ်ရည်က လက်ဖျားခါလောက်ပါတယ်…
ဘတ်ချွိုင်ကိုအစပြုတာ ကျေးလက်တောင်သူလယ်သမားတွေလို့ ဆိုပါတယ်… ရှေးအခါက ဗီယက်နမ်မှာ လယ်တွေ စိုက်ခင်းတွေထဲကို တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေဝင်ရောက်တဲ့အခါ ဗုံတွေ၊ လင်ကွင်းတွေကိုတီးပြီး မောင်းထုတ်ကြပါတယ်… ပြီးတော့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေကို ဝါးတဲလေးတွေထဲကနေ စောင့်ကြည့်ရင်း ဖဲကစားတာ၊ ကစားနေတဲ့ဖဲရွက်တွေကို သီချင်းလုပ်ဆိုတာ၊ ဖဲရွက်တွေကို စကားထာဖွက်ကြတာတွေက ဘတ်ချွိုင်ရဲ့အစကနဦးလို့ ဆိုကြပါတယ်… ‘ဘတ်ချွိုင်’ ဆိုတဲ့စကားလုံးမှာ ‘ဘတ်’ ဆိုတာက ‘ဖဲကစားခြင်း’ နဲ့ ‘ချွိုင်’ ဆိုတာက ‘ဝါးတဲ’ လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်…
ဘတ်ချွိုင်ကိုအစပြုတာ ကျေးလက်တောင်သူလယ်သမားတွေလို့ ဆိုပါတယ်… ရှေးအခါက ဗီယက်နမ်မှာ လယ်တွေ စိုက်ခင်းတွေထဲကို တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေဝင်ရောက်တဲ့အခါ ဗုံတွေ၊ လင်ကွင်းတွေကိုတီးပြီး မောင်းထုတ်ကြပါတယ်… ပြီးတော့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေကို ဝါးတဲလေးတွေထဲကနေ စောင့်ကြည့်ရင်း ဖဲကစားတာ၊ ကစားနေတဲ့ဖဲရွက်တွေကို သီချင်းလုပ်ဆိုတာ၊ ဖဲရွက်တွေကို စကားထာဖွက်ကြတာတွေက ဘတ်ချွိုင်ရဲ့အစကနဦးလို့ ဆိုကြပါတယ်… ‘ဘတ်ချွိုင်’ ဆိုတဲ့စကားလုံးမှာ ‘ဘတ်’ ဆိုတာက ‘ဖဲကစားခြင်း’ နဲ့ ‘ချွိုင်’ ဆိုတာက ‘ဝါးတဲ’ လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်…
ဘတ်ချွိုင်မှာ စကားထာဝှက်တာ ပါနေတာက ထူးခြားပါတယ်… ဘတ်ချွိုင်ပွဲကိုကြည့်ရင် တွေ့ရမှာက ပွဲကြည့်သူတွေဟာ ကြည့်သူသက်သက်ချည်းမဟုတ်ဘဲ သူတို့လက်တွေထဲမှာ ပုံတွေနဲ့စာသားတချို့ပါတဲ့ သစ်သားပြား(သို့မဟုတ်)ဝါးပြားတွေကိုကိုင်ပြီး ဘတ်ချွိုင်သီချင်းတွေကို ရွတ်ဆိုသူရဲ့ ကဗျာစာသားနဲ့စကားထာတွေကို အားတက်သရော နားထောင်နေတာတွေ့ရမှာပါ… အဲ့ဒီ ရုပ်ပုံတွေနဲ့စာသားတချို့ပါတဲ့သစ်သားပြားတွေကို တင်ဆက်သူတွေဆီကနေ ဝယ်ရပါတယ်… စျေးကမများတာကြောင့် လူတိုင်းဝယ်နိုင်သလို မိသားစုတွေမှာဆို ကလေးငယ်လေးတွေအတွက်ဝယ်ယူပေးကြပါတယ်… အဲ့လိုနဲ့ကလေးတွေက ဘတ်ချွိုင်ယဥ်ကျေးမှုကို လေ့လာပြီးသား စီးမျောပါဝင်ပြီးသားဖြစ်သွားပါတယ်… ရုတ်တရက်ကြည့်လိုက်ရင် ဘာမှမဟုတ်သယောင် ထင်ရပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒီလိုယဥ်ကျေးမှုကို လက်ဆင့်ကမ်းတဲ့ပုံစံက ချစ်စရာကောင်းသလို ဖန်တီးမှုဆန်တာ (creative ဖြစ်တာ) ကိုလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်… အတုယူစရာလေးပါဘဲ!
ဘတ်ချွိုင်ရွတ်ဆိုသူက ရွတ်ဆိုနေတဲ့သီချင်းတွေမှာ စိတ်ဓါတ်နဲ့စာရိတ္တဆိုင်ရာသင်ခန်းစာတွေ၊ ဒေသနဲ့နိုင်ငံကိုချစ်မြတ်နိုးတာတွေ၊ စည်းလုံးညီညွတ်ဖို့တွေနဲ့ မေတ္တာကရုဏာအကြောင်းတွေ စတဲ့ကဏ္ဍအစုံစနစ်တကျပါဝင်တယ်လို့ဆိုပါတယ်… အံ့သြစရာကောင်းတာတခုက အဲ့ဒီလိုအကြောင်းအရာအမျိုးမျိုးနဲ့ ကဗျာ၊ စကားထာတွေကို ဘတ်ချွိုင်ဆရာက ကြိုတင်ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်ထားရုံသာမကဘဲ တင်ဆက်နေရင်းလည်း အထေ့အငေါ့မရှိ လက်တန်းစပ်ဆိုနိုင်စွမ်းရှိတာပါဘဲ…
ပရိသတ်က ဘတ်ချွိုင်သီချင်းတွေကို နားထောင်နေရင်း ရွတ်ဆိုသူရဲ့သီချင်းထဲထဲမှာ သူတို့လက်ထဲက ပုံနဲ့စာသားတွေပါရင် ချက်ချင်းလက်ဝှေ့ယမ်းကြပါတယ်… အဲ့ဒီအခါ ပွဲတင်ဆက်သူတွေက အဲ့ဒီစာသားတိုင်ဆိုင်သူတွေကို အနီရောင်အလံလေးတွေ ပေးပါတယ်… ၃ ခါတိတိတိုက်ဆိုင်ရင်တော့ အနိုင်ရပါတယ်… အနိုင်ရသူက တယောက်မကရှိနိုင်ပါတယ်… အနိုင်ရရင် ပွဲတင်ဆက်သူတွေဆီကနေ အမှတ်တရလက်ဆောင်ရပါတယ်… အနိုင်ရဖို့ သိပ်မလွယ်လှတာကြောင့် နိုင်တဲ့သူတွေက အရမ်းပျော်ရွှင်ကြပါတယ်… စာရေးသူတွေ့ရသလောက်ကတော့ ပွဲတလျှောက်လုံးကနေ ပွဲပြီးတဲ့အထိ နိုင်နိုင်/မနိုင်နိုင် လူတိုင်းပျော်နေ စိတ်အားထက်သန်နေကြတာပါ…
ဒါကြောင့်မို့ ဘတ်ချွိုင်က ဒီအတိုင်းငုတ်တုတ်ထိုင်ကြည့်ပြီးနားထောင်ရတဲ့ပွဲမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ကစားလို့ရတဲ့ပွဲမျိုးမို့ စိတ်လှုပ်ရှားစရာအပြည့်ပေးတဲ့အနုပညာတမျိုးပါဘဲ… ဒီ ဘတ်ချွိုင် Game လေးမှာ ဗီယက်နမ်လူမျိုးတွေသာမကဘဲ နိုင်ငံခြားသားတွေလည်း ပါဝင်လို့ရပါတယ်… စာရေးသူလည်း ခဏခဏပါဝင်ဖူးပါတယ်… အဲ့ဒီအတွေ့အကြုံက တကယ့်ကို ပျော်ရွှင်ရ ရယ်မောရ စိတ်လှုပ်ရှားရ ကြည်နူးရတဲ့ အခိုက်အတန့်လေးပါဘဲ…
အဲ့ဒီလို ရသအစုံပေးနိုင်တဲ့ လူထုအနုပညာ ဘတ်ချွိုင်က အခုခေတ်မှာ UNESCO ယဥ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းဝင် ဖြစ်နေပါပြီ… တကယ်လည်း ထိန်းသိမ်းရမယ့် ထိန်းသိမ်းသင့်တဲ့ ယဥ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တခုပါဘဲ… ဒီလိုယဥ်ကျေးမှုတန်ဖိုးမြင့်မားတဲ့ ဘတ်ချွိုင်အနုပညာကို ဟွေအန်းမြို့ဟောင်းအလယ်ရဲ့ ညနေခင်းအချိန်တွေမှာ ကြည့်ရှုခံစားနိုင်ရုံမက ကိုယ်တိုင်လည်းပါဝင်နိုင်ကြောင်း MIC ကနေ သတင်းစကားလေးပါးလိုက်ပါတယ်…
Cultural sightseeing? Honeymoons? Family vacations? Adventures? Cruises? Beach time? You name it. Mosaic Indochina is here for your most enjoyable and memorable holidays.
© 2024 Mosaic Indochina | All rights reserved.